- 04/11/2026
ถ้าคุณกำลังหาข้อมูลเรื่องเลเซอร์ตา แล้วเจอคำว่า PRK กับ Trans PRK จนเริ่มสับสนว่า “มันต่างกันตรงไหน” “แบบไหนเจ็บน้อยกว่า” หรือ “พักฟื้นนานแค่ไหน” คุณไม่ได้คิดไปคนเดียว เพราะสองวิธีนี้ชื่อคล้ายกันและอยู่ในกลุ่มผ่าตัดแบบไม่ทำฝาพับกระจกตา (surface ablation) เหมือนกัน ทำให้หลายคนตัดสินใจยาก
บทความนี้จะพาไปดูแบบเป็นขั้นเป็นตอนว่า PRK กับ Trans PRK ต่างกันอย่างไร ทั้งในแง่หลักการทำหัตถการ ความรู้สึกช่วงพักฟื้น ความเหมาะสมของแต่ละคน รวมถึงข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจ เพื่อคุยกับจักษุแพทย์ได้ตรงประเด็นมากขึ้น
PRK กับ Trans PRK ต่างกันอย่างไร?
ทั้ง PRK และ Trans PRK คือเลเซอร์แก้สายตาที่ “ไม่ทำฝาพับ (flap)” โดยเลเซอร์จะปรับความโค้งกระจกตาเพื่อแก้ค่าสายตา แต่ ต่างกันตรงวิธีเอา “ชั้นผิวกระจกตา (epithelium)” ออกก่อนยิงเลเซอร์ปรับค่าสายตา
- PRK (Conventional PRK): แพทย์จะเอาชั้นผิวกระจกตาออกด้วยเครื่องมือ/เทคนิคที่เหมาะสม แล้วค่อยใช้เลเซอร์ปรับค่าสายตา
- Trans PRK: ใช้เลเซอร์ทำทั้ง “การเอาชั้นผิวออก” และ “ปรับค่าสายตา” ในขั้นตอนต่อเนื่องมากขึ้น (no-touch ในขั้นตอนเอาชั้นผิวออก)
โดยผลลัพธ์ด้านค่าสายตา “อาจใกล้เคียงกัน” ในหลายเคส แต่ประสบการณ์ระหว่างทำและช่วงพักฟื้นอาจต่างกันในรายละเอียด
PRK คืออะไร?
PRK (Photorefractive Keratectomy) เป็นการผ่าตัดแก้สายตาด้วยเลเซอร์บนผิวกระจกตา หลักการคือ
- เอาชั้นผิวกระจกตา (epithelium) ออกก่อน
- ใช้เลเซอร์ปรับความโค้งกระจกตาตามค่าสายตา
- ใส่คอนแทคเลนส์ชนิดปิดแผล (bandage contact lens) ชั่วคราว เพื่อช่วยให้ผิวกระจกตาสร้างกลับ
จุดเด่นของ PRK
- ไม่มีการทำฝาพับกระจกตา จึงหลีกเลี่ยงความเสี่ยงบางส่วนที่เกี่ยวกับ flap ได้
- เหมาะกับบางคนที่กระจกตาบาง หรือไลฟ์สไตล์ที่มีโอกาสกระทบกระเทือนตาสูง (ต้องประเมินเป็นรายบุคคล)
ข้อจำกัดที่พบบ่อยของ PRK
- ช่วง 2–5 วันแรกมักระคายเคือง แสบตา น้ำตาไหล หรือไวต่อแสงได้
- การมองเห็นชัดเต็มที่อาจใช้เวลาฟื้นตัวนานกว่าเลเซอร์แบบทำฝาพับในบางคน
Trans PRK คืออะไร?
Trans PRK (Transepithelial PRK) เป็นการพัฒนาของ PRK ในส่วนของ “การเอาชั้นผิวกระจกตาออก” โดยเลเซอร์จะทำงานเป็นลำดับเพื่อ
- กำจัดชั้นผิวกระจกตา (epithelium) ตามโปรแกรม
- ปรับค่าสายตาด้วยเลเซอร์ต่อทันที
จุดเด่นของ Trans PRK
- ขั้นตอนเอาชั้นผิวกระจกตาออกเป็นแบบ no-touch (ลดการสัมผัสผิวกระจกตาด้วยเครื่องมือในขั้นตอนนั้น)
- ในบางรายอาจรู้สึกสบายตากว่าในช่วงแรก หรือมีความแปรปรวนของผิวลดลงได้ แต่ไม่ใช่ข้อสรุปตายตัว
ข้อจำกัดที่พบบ่อยของ Trans PRK
- ยังอยู่ในกลุ่ม surface ablation เช่นเดียวกับ PRK จึงยังมีช่วงพักฟื้นของผิวกระจกตาอยู่
- ความเหมาะสมขึ้นกับโครงสร้างกระจกตา ค่าสายตา และการประเมินโดยจักษุแพทย์เป็นหลัก
เปรียบเทียบ PRK กับ Trans PRK แบบละเอียด (เลือกอ่านเร็วได้)
1) ต่างกันที่ “วิธีเอาชั้นผิวกระจกตาออก”
- PRK: เอาชั้นผิวออกด้วยวิธีที่แพทย์เลือกใช้ (เช่น วิธีทางกล/สารละลาย/เทคนิคเฉพาะของศูนย์) แล้วค่อยยิงเลเซอร์ปรับค่าสายตาค่ะ
- Trans PRK: เลเซอร์ทำหน้าที่เอาชั้นผิวออกและปรับค่าสายตาต่อเนื่องกันมากขึ้น ซึ่งเป็นเหตุผลที่หลายคนเรียกว่า no-touch ในขั้นตอนแรกค่ะ
2) ความรู้สึกหลังทำและช่วงพักฟื้น
- ทั้งสองแบบ มักมีอาการระคายเคือง แสบ น้ำตาไหล ไวต่อแสง ในช่วง 2–5 วันแรกได้ค่ะ
- บางคนรายงานว่า Trans PRK อาจสบายตากว่าเล็กน้อย ในช่วงแรก แต่ความรู้สึกจริงขึ้นกับหลายปัจจัย เช่น ความไวของแต่ละคน วิธีดูแลหลังทำ และสภาพตาเดิมค่ะ
3) ระยะเวลามองเห็นชัด
- โดยทั่วไป surface ablation ต้องรอให้ผิวกระจกตาสร้างกลับก่อน การมองเห็นจึงค่อยๆ ดีขึ้นค่ะ
- ความชัดนิ่ง อาจใช้เวลาเป็นสัปดาห์ถึงเดือน ขึ้นกับค่าสายตาเดิมและการฟื้นตัวของแต่ละคน
4) โอกาสเกิด “ฝ้า (corneal haze)” และการดูแล
- PRK/Trans PRK มีโอกาสเกิดฝ้าบางระดับได้ โดยเฉพาะบางค่าสายตาหรือการตอบสนองของร่างกายค่ะ
- แพทย์มักวางแผนการดูแลด้วยยาหยอดตากลุ่มลดการอักเสบและติดตามอาการตามระยะ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงนี้ (ไม่ควรปรับยาเอง)
5) ความเหมาะสมของผู้เข้ารับการรักษา
ทั้ง PRK และ Trans PRK มักถูกพิจารณาเมื่อ
- ไม่เหมาะกับการทำเลเซอร์แบบสร้างฝาพับ
- ต้องการทางเลือกแบบ surface ablation
- โครงสร้างกระจกตาและสุขภาพตาผ่านเกณฑ์ความปลอดภัย
สรุปคือ “ไม่ได้มีแบบไหนดีที่สุดสำหรับทุกคน” แต่เป็น “แบบที่เหมาะกับตาของคุณที่สุด”
ทำไมแพทย์ถึงเลือก PRK หรือ Trans PRK ให้ต่างกัน? (ปัจจัยที่มีผล)
จักษุแพทย์จะดูหลายจุดร่วมกัน ไม่ได้ดูแค่ค่าสายตาสั้น/เอียงอย่างเดียว โดยปัจจัยสำคัญมักมี เช่น
- ความหนาและความแข็งแรงของกระจกตา: ต้องคำนวณเนื้อกระจกตาที่เหลือหลังเลเซอร์ให้ปลอดภัย
- รูปทรงกระจกตาและความเสี่ยงกระจกตาย้วย (ectasia risk): ต้องตรวจเชิงลึกก่อนทุกเคส
- ตาแห้ง/คุณภาพฟิล์มน้ำตา: ถ้าตาแห้งมาก อาจต้องรักษา/ปรับพฤติกรรมก่อน เพื่อให้การฟื้นตัวดีขึ้น
- ค่าสายตาและความคาดหวัง: บางค่าสายตาอาจฟื้นตัวช้ากว่า หรือมีโอกาสถดถอยได้ ต้องคุยให้ชัดก่อน
- อาชีพและไลฟ์สไตล์: งานที่เสี่ยงกระแทกตา หรือมีฝุ่น/ลมมาก อาจมีผลต่อการเลือกวิธีและแผนพักฟื้น
วิธีเตรียมตัวก่อนทำ PRK/Trans PRK (ทำให้ผลลัพธ์นิ่งขึ้น)
หัวใจคือ “ตรวจประเมินละเอียด + เตรียมผิวตาให้พร้อม” โดยแนวทางทั่วไปมักประกอบด้วย
- งดคอนแทคเลนส์ก่อนตรวจ/ก่อนผ่าตัดตามคำแนะนำแพทย์
เพราะคอนแทคเลนส์อาจทำให้รูปกระจกตาเพี้ยน ส่งผลต่อค่าที่ใช้คำนวณเลเซอร์ได้ - แจ้งโรคประจำตัวและยาที่ใช้ทั้งหมด
เช่น โรคภูมิคุ้มกันผิดปกติ ยาบางชนิด หรือประวัติตาแห้งรุนแรง อาจมีผลต่อการพิจารณาและการฟื้นตัว - ประเมินตาแห้งและรักษาก่อนถ้าจำเป็น
การดูแลตาแห้งล่วงหน้าช่วยลดอาการระคายเคืองหลังทำและช่วยให้ผิวกระจกตาฟื้นตัวดีขึ้นได้ - วางแผนวันพัก
ช่วง 3–5 วันแรกมักไม่สบายตาและมองไม่ชัดเท่าเดิม ควรเตรียมลางาน/เลี่ยงขับรถตามความเหมาะสม
ดูแลตัวเองหลังทำ PRK/Trans PRK อย่างถูกต้อง
หลังทำแพทย์มักให้ยาหยอดตาหลายชนิด (เช่น กลุ่มปฏิชีวนะและกลุ่มลดการอักเสบ) และนัดติดตามใกล้ชิด สิ่งที่ช่วยให้ฟื้นตัวราบรื่นมักมีดังนี้
- หยอดยาตามสั่งอย่างเคร่งครัด
ห้ามหยุดยาเองหรือเพิ่มความถี่เอง เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงอักเสบ/ติดเชื้อ หรือทำให้การฟื้นตัวไม่เป็นไปตามแผน - หลีกเลี่ยงขยี้ตาและน้ำสกปรกเข้าตา
ช่วงผิวกระจกตากำลังสร้างใหม่ การขยี้ตาหรือการปนเปื้อนเพิ่มโอกาสเกิดแผลถลอกซ้ำและการอักเสบได้ค่ะ - งดแต่งหน้ารอบดวงตา/สระผมระวังเข้าตาในช่วงแรก
เพื่อป้องกันสารเคมีหรือสิ่งสกปรกสัมผัสผิวตาโดยตรงค่ะ - ใส่แว่นกันแดดเมื่อออกกลางแจ้ง
ลดความไวต่อแสงและช่วยให้สบายตาขึ้น - สังเกตอาการผิดปกติและรีบพบแพทย์
เช่น ปวดตามากผิดปกติ ตาแดงมากขึ้นเรื่อยๆ ตามัวลงกะทันหัน มีขี้ตาเยอะ หรือแสงฟุ้งรุนแรง
ข้อควรระวัง / สิ่งที่ไม่ควรทำเมื่อกำลังตัดสินใจ
- อย่าตัดสินใจจากคำว่า “เจ็บน้อยกว่า” อย่างเดียว
เพราะความเหมาะสมขึ้นกับความปลอดภัยของโครงสร้างตาและปัจจัยเสี่ยงเฉพาะบุคคล - อย่าเชื่อคำโฆษณาที่ฟันธงว่าไม่มีผลข้างเคียง
การผ่าตัดทุกชนิดมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนได้ แม้จะพบไม่บ่อย การเข้าใจความเสี่ยงทำให้ตัดสินใจอย่างมีข้อมูล - อย่าละเลยการตรวจตาเชิงลึกก่อนทำ
การตรวจรูปทรงกระจกตา ความหนา ตาแห้ง และคุณภาพการมองเห็น ช่วยลดความเสี่ยงและช่วยวางแผนการรักษาได้เหมาะขึ้น
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ PRK กับ Trans PRK ต่างกันอย่างไร?
1) PRK กับ Trans PRK ต่างกันอย่างไร แบบไหนดีกว่าคะ?
ต่างกันหลักๆ ที่วิธีเอาชั้นผิวกระจกตาออกก่อนยิงเลเซอร์ค่ะ ส่วนคำว่า “ดีกว่า” ต้องดูความเหมาะกับตาและไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน รวมถึงการประเมินความเสี่ยงเป็นรายบุคคลค่ะ
2) Trans PRK เจ็บน้อยกว่า PRK จริงไหมคะ?
บางคนอาจรู้สึกสบายตากว่าในช่วงแรก แต่ไม่ใช่ทุกคนค่ะ ความเจ็บ/แสบหลังทำขึ้นกับการตอบสนองของร่างกาย การดูแลหลังทำ และสภาพตาเดิม เช่น ตาแห้ง
3) PRK/Trans PRK พักฟื้นกี่วันถึงทำงานได้?
โดยทั่วไปช่วง 3–5 วันแรกมักระคายเคืองและมองไม่ชัดเท่าเดิม หลายคนจึงวางแผนพักงานช่วงนี้ ส่วนงานที่ต้องใช้สายตาละเอียดอาจต้องเผื่อเวลาปรับตัวเพิ่ม และควรทำตามคำแนะนำแพทย์
4) หลังทำ PRK หรือ Trans PRK ทำไมตามัวๆ เป็นหมอกได้?
ช่วงแรกผิวกระจกตากำลังสร้างใหม่และมีการอักเสบตามธรรมชาติของแผล อาจทำให้มองเหมือนมีหมอก/แสงฟุ้งได้บ้าง โดยจะค่อยๆ ดีขึ้นตามการฟื้นตัวและการติดตามการรักษา
5) PRK/Trans PRK แก้สายตาเอียงได้ไหมคะ?
โดยหลักการสามารถแก้สายตาเอียงได้ แต่ต้องดูระดับเอียง ความสม่ำเสมอกระจกตา และผลตรวจอื่นๆ เพื่อวางแผนให้เหมาะสมค่ะ
6) ใครที่ไม่เหมาะกับ PRK หรือ Trans PRK?
กรณีที่อาจไม่เหมาะ เช่น กระจกตาผิดรูปบางชนิด เสี่ยงกระจกตาย้วยสูง มีการอักเสบของตาที่กำลังเป็นอยู่ โรคบางอย่างที่กระทบการหายของแผล หรืออยู่ระหว่างตั้งครรภ์/ให้นม (ขึ้นกับดุลยพินิจแพทย์) ควรตรวจประเมินก่อน
7) ต้องงดคอนแทคเลนส์ก่อนตรวจ/ก่อนทำไหมคะ?
โดยมากต้องงด เพราะคอนแทคเลนส์อาจทำให้ความโค้งกระจกตาเปลี่ยนและทำให้ค่าตรวจคลาดเคลื่อนได้ ระยะเวลางดขึ้นกับชนิดเลนส์และคำแนะนำของแพทย์
8) หลังทำ PRK/Trans PRK ต้องหยอดยานานแค่ไหน?
ระยะเวลาหยอดยาขึ้นกับแผนการรักษาของแพทย์และการฟื้นตัวของแต่ละคน ควรหยอดตามสั่งและไปตามนัดทุกครั้ง ไม่ควรหยุดยาเอง
สรุป: PRK กับ Trans PRK ต่างกันอย่างไร และควรเลือกแบบไหน?
สรุปคือ PRK กับ Trans PRK ต่างกันอย่างไร คำตอบหลักอยู่ที่ “วิธีเอาชั้นผิวกระจกตาออก” ก่อนยิงเลเซอร์ปรับค่าสายตา ทั้งสองวิธีอยู่ในกลุ่ม surface ablation ที่ไม่ทำฝาพับ จึงมีช่วงระคายเคืองและต้องรอผิวกระจกตาฟื้นตัวในระยะแรกเหมือนกัน แต่รายละเอียดระหว่างทำ ความสบายตาหลังทำ และความเหมาะสมจะต่างกันตามสภาพตาเดิมและการประเมินของแพทย์
หากคุณกำลังตัดสินใจ แนะนำให้เริ่มจากการตรวจประเมินสายตาและโครงสร้างกระจกตาอย่างละเอียด เพื่อเลือกวิธีที่เหมาะและปลอดภัยสำหรับคุณที่สุด หากคุณต้องการคำแนะนำเฉพาะบุคคล Prodpran LASIK โดยหมอปู คือหนึ่งในตัวเลือกที่คุณควรนัดตรวจอย่างยิ่ง เราพร้อมดูแลดวงตาของคุณ พร้อมเทคโนโลยีวิเคราะห์การมองเห็นอย่างละเอียด นัดตรวจดวงตากับจักษุแพทย์เฉพาะทาง พร้อมคำแนะนำเฉพาะบุคคล


