จองคิวตรวจ
จองคิวตรวจ

กระจกตาโก่ง เข้าใจอาการ สาเหตุ การตรวจ และแนวทางรักษาที่เหมาะสม

หน้าแรก
|
|
กระจกตาโก่ง เข้าใจอาการ สาเหตุ การตรวจ และแนวทางรักษาที่เหมาะสม
กระจกตาโก่ง Keratoconus คืออะไร สาเหตุ
  • 24/03/2026

ถ้าคุณเริ่มรู้สึกว่าสายตาเอียงเพิ่มเร็วผิดปกติ ใส่แว่นใหม่ไม่นานก็กลับมามองไม่ชัด เห็นไฟแตกเป็นแฉกตอนกลางคืน หรือค่าสายตาเปลี่ยนบ่อยจนสับสน อาการเหล่านี้อาจไม่ใช่แค่สายตาสั้นหรือเอียงทั่วไป แต่อาจเกี่ยวข้องกับกระจกตาโก่ง บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจว่ากระจกตาโก่ง (Keratoconus) คืออะไร เกิดจากอะไร ตรวจอย่างไร มีทางเลือกการรักษาอะไรบ้าง และควรดูแลตัวเองอย่างไรเพื่อชะลอการลุกลามอย่างเหมาะสม

กระจกตาโก่ง อาการ ระยะ การตรวจวินิจฉัย

กระจกตาโก่ง คือ อะไร?

กระจกตาโก่ง คือ ภาวะที่กระจกตา (เนื้อเยื่อใสด้านหน้าสุดของตา ทำหน้าที่หักเหแสง) บางลงและยื่นนูนเป็นทรงกรวยมากกว่าปกติ ทำให้ผิวกระจกตาไม่เรียบ ส่งผลให้เกิดสายตาเอียงแบบไม่สม่ำเสมอ (Irregular astigmatism) และภาพมัวหรือบิดเบี้ยวได้ ลักษณะสำคัญของโรคนี้คือมักค่อย ๆ เป็นมากขึ้นตามเวลา โดยเฉพาะในวัยรุ่นถึงวัยหนุ่มสาว ที่อาจส่งผลกระทบต่อการเรียน การทำงาน และการขับรถกลางคืนได้

หมายเหตุ: กระจกตาโก่งกับกระจกตาบางจากการผ่าตัดแก้ไขสายตา (Corneal ectasia) เป็นคนละบริบท แต่มีแนวคิดคล้ายกันคือกระจกตาเสียความแข็งแรง

ทำไมกระจกตาโก่งจึงเกิดขึ้น? สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง

ปัจจุบันยังไม่มีสามารถอธิบายการเกิดกระจกตาโกงได้จากสาเหตุเดียว ดังนั้นสิ่งที่จะอธิบายได้ทั้งหมด คือ การที่หลายปัจจัยร่วมกัน ทำให้โครงสร้างกระจกตาอ่อนแอลง โดยปัจจัยที่พบได้บ่อย มีดังนี้

ปัจจัยที่พบสัมพันธ์บ่อย

  • พันธุกรรมหรือประวัติคนในครอบครัวเป็น: หากมีญาติสายตรงเป็นกระจกตาโก่ง ความเสี่ยงจะสูงขึ้น
  • การขยี้ตาเรื้อรังหรือรุนแรง: เป็นหนึ่งในปัจจัยที่สัมพันธ์ชัดเจน เพราะแรงกดและการเสียดสีอาจกระตุ้นให้กระจกตาเสียรูปง่ายขึ้น
  • ภูมิแพ้ตา ตาแห้ง คันตาบ่อย: ทำให้ขยี้ตาง่ายขึ้น และเกิดการอักเสบระดับต่ำเรื้อรังได้
  • โรคผิวหนังภูมิแพ้ (Atopy) หรือหอบหืด ภูมิแพ้อากาศ: มักพบร่วมกันได้ในบางราย
    • วิธีรักษากระจกตาโก่ง เลนส์พิเศษ CXL

    อาการกระจกตาโก่งเป็นอย่างไร? เช็กสัญญาณที่พบบ่อย

    อาการกระจกตาโก่งในช่วงแรก อาจเหมือนสายตาสั้นหรือสายตาเอียงทั่วไป จึงเป็นเหตุที่หลายคนไม่ได้สังเกตุ จนกลายป็นรู้ตัวช้าว่าแท้จริงแล้วมันเป็นอาการของกระจกตาโกง สำหรับอาการที่พบบ่อย มีดังนี้

    อาการที่พบบ่อย

  • สายตาเอียงเพิ่มเร็ว: หรือค่าสายตาเปลี่ยนบ่อยผิดปกติ
  • ตาพร่ามัว: แม้เปลี่ยนแว่นใหม่แล้วก็ยังไม่คม เพราะเป็นเอียงแบบไม่สม่ำเสมอ แว่นแก้ได้ไม่หมด
  • เห็นภาพซ้อน เงาซ้อน (ghosting): โดยเฉพาะเวลามองตัวอักษร
  • เห็นไฟแตกเป็นแฉก แสงกระจาย (glare หรือ halos): ซึ่งจะมีอาการมากขึ้นในตอนกลางคืน
  • ต้องหรี่ตาเพื่อให้ชัด: หรือปวดตาจากเพ่งบ่อย

    • สัญญาณที่ควรระวังเป็นพิเศษ

  • สองข้างเป็นไม่เท่ากัน (ข้างหนึ่งแย่กว่าชัดเจน)
  • วัยรุ่นหรือวัยมหาวิทยาลัยแล้วสายตาเอียงพุ่งเร็ว ควรตรวจเฉพาะทาง

    • วิธีตรวจวินิจฉัยกระจกตาโก่ง ตรวจอะไรบ้าง?

    การตรวจวินิจฉัยกระจกตาโก่ง ไม่ได้ดูจากค่าสายตาอย่างเดียว แต่ต้องดูรูปทรงและความหนากระจกตาควบคู่กันด้วย

    การตรวจที่มักใช้

  • วัดค่าสายตาและค่าสายตาเอียง (Refraction): ช่วยบอกแนวโน้มว่าเอียงมาก เปลี่ยนเร็วแค่ไหน แต่ไม่ยืนยันโรคได้ลำพัง
  • ตรวจผิวกระจกตาด้วยเครื่องทำแผนที่กระจกตา (Corneal Topography หรือ Tomography): เป็นหัวใจสำคัญ เพราะเห็นความโค้งผิดปกติและรูปแบบการนูนของกระจกตาได้ชัด
  • วัดความหนากระจกตา (Pachymetry): กระจกตามักบางลง โดยเฉพาะบริเวณที่โป่ง
  • ตรวจสุขภาพตาโดยจักษุแพทย์ด้วยกล้องสลิตแลมป์ (Slit-lamp): เพื่อดูรอยโรคและประเมินความรุนแรง

    • หากคุณกำลังคิดทำเลเซอร์แก้ไขสายตา การทำ Topography หรือ Tomography เป็นขั้นตอนสำคัญมาก เพราะกระจกตาโก่งมักเป็นข้อห้ามของการทำ LASIK และ SMILE ในหลายกรณี

    วิธีรักษากระจกตาโก่ง เลือกให้เหมาะกับระยะของโรค

    การรักษากระจกตาโก่งมี 2 เป้าหมายหลัก คือ

  • ทำให้มองเห็นดีขึ้น (visual rehabilitation)
  • ชะลอ หยุดการลุกลาม (stabilization)

    • แพทย์จะเลือกแนวทางตามระยะโรค ความหนากระจกตา ระดับการมองเห็น และการเปลี่ยนแปลงตามเวลา

    1) แว่นตา หรือคอนแทคเลนส์นิ่ม (Soft lens)

    เหมาะในระยะเริ่มต้นที่สายตาเอียงยังค่อนข้างสม่ำเสมอ

  • ข้อดี: ใส่ง่าย ดูแลไม่ซับซ้อน ราคาเข้าถึงได้
  • ข้อจำกัด: เมื่อเอียงเริ่มไม่สม่ำเสมอ แว่นมักเอาไม่อยู่ ภาพยังไม่คม

    • 2) คอนแทคเลนส์ชนิดแข็ง (RGP) หรือ Scleral lens

    เป็นตัวเลือกสำคัญมากในการทำให้ภาพคมขึ้นในระยะที่แว่นไม่พอ

  • RGP (Rigid Gas Permeable): เลนส์แข็งช่วยสร้างผิวหักเหแสงที่เรียบกว่ากระจกตาจริง ภาพมักชัดขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ
  • Scleral lens: ขนาดใหญ่กว่า วางบนตาขาวและคร่อมกระจกตา ช่วยเรื่องความสบายและความเสถียร เหมาะกับเคสที่ RGP ใส่ยากหรือมีตาแห้งร่วมด้วย

    • เลนส์กลุ่มนี้ต้องฟิตติ้งโดยผู้เชี่ยวชาญ และติดตามอาการสม่ำเสมอเพื่อลดความเสี่ยงการถลอกและอักเสบ

    3) การทำ Corneal Collagen Cross-Linking (CXL)

    CXL เป็นหัตถการเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกระจกตา เป้าหมายหลัก คือ ชะลอหรือหยุดการลุกลาม ไม่ใช่การการันตีว่าค่าสายตาจะหาย

  • หลักการ: ใช้ Riboflavin (วิตามินบี2) ร่วมกับแสง UVA เพื่อเพิ่มพันธะคอลลาเจนในกระจกตา ทำให้โครงสร้างแข็งแรงขึ้น
  • เหมาะกับ: รายที่มีหลักฐานว่ากำลังลุกลาม หรืออยู่ในวัยที่เสี่ยงลุกลามสูง (เช่น วัยรุ่น) โดยต้องผ่านการประเมินความหนากระจกตาและข้อบ่งชี้

    • 4) วงแหวนกระจกตา (ICRS: Intrastromal Corneal Ring Segments)

    ในบางราย แพทย์อาจพิจารณาใส่วงแหวนในชั้นกระจกตาเพื่อช่วยปรับรูปทรง ทำให้กระจกตาเรียบขึ้นและใส่เลนส์ มองเห็นดีขึ้น

    จุดสำคัญ: ผลลัพธ์ขึ้นกับสภาพกระจกตาเดิม และมักยังต้องใช้แว่นหรือเลนส์ร่วม

    5) การปลูกถ่ายกระจกตา (Corneal transplant)

    ใช้ในรายที่โรคเป็นมาก กระจกตาขุ่นเป็นแผลเป็น หรือใส่เลนส์ไม่ได้แล้ว

  • มีหลายเทคนิค เช่น DALK (เปลี่ยนเฉพาะชั้นหน้า) หรือ PK (เปลี่ยนเต็มชั้น) ตามความเหมาะสม
  • หลังผ่าตัดยังอาจมีสายตาเอียงหลงเหลือ ต้องติดตามและแก้ไขด้วยแว่น เลนส์ หรือหัตถการอื่นต่อ

    • ดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อเป็นกระจกตาโก่ง

    แม้ควบคุมทุกอย่างไม่ได้ แต่การดูแลบางอย่างช่วยลดแรงกระตุ้นที่ทำให้โรคลุกลามได้

  • หยุดขยี้ตาอย่างจริงจัง: หากคันตาให้ใช้วิธีหยอดยา ประคบเย็น พบแพทย์เพื่อคุมภูมิแพ้ แทนการขยี้
  • รักษาภูมิแพ้ตาและตาแห้ง: เมื่อคันและแห้งลดลง โอกาสเผลอขยี้ตาจะน้อยลง
  • ใส่คอนแทคเลนส์ให้ถูกวิธีและสะอาด: ล้างมือก่อนจับเลนส์ เปลี่ยนน้ำยา ตลับตามคำแนะนำ ลดความเสี่ยงติดเชื้อ
  • ติดตามอาการตามนัด: เพราะการลุกลามบางครั้งเกิดแบบค่อย ๆ แต่ส่งผลต่อแผนรักษามาก หากจับได้เร็วจะมีตัวเลือกมากกว่า

    • ข้อควรระวังและสิ่งที่ไม่ควรทำ

  • ไม่ควรซื้อคอนแทคเลนส์หรือปรับเลนส์เองโดยไม่ฟิตติ้ง: เลนส์ที่ไม่พอดีอาจทำให้กระจกตาถลอก อักเสบ หรือแผลเป็นได้
  • ไม่ควรปล่อยให้ค่าสายตาเปลี่ยนเร็วโดยไม่ตรวจ Topography หรือ Tomography: เพราะการรอให้มัวมาก ก่อนค่อยตรวจ อาจพลาดช่วงเวลาที่เหมาะในการชะลอโรค
  • ระวังการทำเลเซอร์แก้ไขสายตา (เช่น LASIK SMILE) หากสงสัยกระจกตาโก่ง: กระจกตาโก่งเป็นภาวะที่ต้องคัดกรองอย่างเข้มงวด และในหลายกรณีถือเป็นข้อห้าม เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงกระจกตาเสียรูปมากขึ้น

    • เมื่อไรควรพบจักษุแพทย์

    ควรนัดตรวจถ้าคุณมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • สายตาเอียงเพิ่มเร็ว เปลี่ยนแว่นบ่อยแต่ยังไม่ชัด
  • มองเห็นไฟแตกกระจายมากขึ้น โดยเฉพาะกลางคืน
  • ใส่แว่นแล้วไม่คมเหมือนเดิม หรือเริ่มเห็นเงาซ้อน
  • มีพฤติกรรมขยี้ตาหนักร่วมกับภูมิแพ้ตา

    • พบแพทย์ด่วน: หากมีอาการปวดตารุนแรง ตาแดงมาก สู้แสงไม่ได้ หรือสายตาลดลงฉับพลัน เพราะอาจมีภาวะแทรกซ้อนหรือการอักเสบร่วม

    สรุป กระจกตาโก่งรู้ไว ดูแลไว มีทางเลือกมากขึ้น

    กระจกตาโก่งเป็นภาวะที่กระจกตาบางและนูน ทำให้เกิดสายตาเอียงผิดปกติ มองเห็นมัว บิดเบี้ยว และมักเปลี่ยนแปลงตามเวลา การวินิจฉัยที่แม่นยำต้องอาศัยการทำแผนที่กระจกตา (Topography หรือ Tomography) และการติดตามความลุกลาม แนวทางรักษามีตั้งแต่แว่น เลนส์เฉพาะทาง (RGP หรือ Scleral) ไปจนถึงการทำ CXL เพื่อชะลอโรค และในรายรุนแรงอาจพิจารณาหัตถการอื่นหรือปลูกถ่ายกระจกตา ที่สำคัญคือ หยุดขยี้ตาและจัดการภูมิแพ้ หรือตาแห้งอย่างจริงจัง

    หากคุณสงสัยว่าตัวเองเข้าข่ายกระจกตาโก่ง หรือกำลังวางแผนแก้ไขสายตา แนะนำให้ตรวจคัดกรองอย่างละเอียดกับจักษุแพทย์เฉพาะทาง โดย Prodpran LASIK โดยหมอปู คือหนึ่งในตัวเลือกที่คุณควรนัดตรวจอย่างยิ่ง เราพร้อมดูแลดวงตาของคุณ พร้อมเทคโนโลยีวิเคราะห์การมองเห็นอย่างละเอียด

    นัดตรวจดวงตากับจักษุแพทย์เฉพาะทาง พร้อมคำแนะนำเฉพาะบุคคล

    ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม คลิก

    FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ กระจกตาโก่ง

    Q1: กระจกตาโก่งหายขาดไหม?

    โดยทั่วไปกระจกตาโก่งเป็นภาวะเชิงโครงสร้าง จึงมักไม่หายขาดแบบกลับไปปกติได้ทุกเคส แต่สามารถรักษาเพื่อให้มองเห็นดีขึ้น และชะลอหรือหยุดการลุกลามได้ด้วยแนวทางที่เหมาะสม

    Q2: ทำไมใส่แว่นแล้วไม่ชัด ทั้งที่ค่าสายตาก็วัดได้?

    เพราะกระจกตาโก่งทำให้เกิดสายตาเอียงแบบไม่สม่ำเสมอ แว่นแก้ได้จำกัด ภาพจึงไม่คมเท่าที่ควร มักต้องพิจารณาเลนส์เฉพาะทาง เช่น RGP หรือ Scleral lens

    Q3: CXL คืออะไร และช่วยอะไรได้บ้าง?

    CXL (Cross-linking) เป็นหัตถการเพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกระจกตา เป้าหมายหลัก คือ ลดโอกาสลุกลาม  ผลเรื่องความชัดอาจดีขึ้นได้ในบางราย แต่ไม่ควรมองว่าเป็นการการันตีว่าค่าสายตาจะหาย

    Q4: กระจกตาโก่งทำเลสิก (LASIK หรือ SMILE) ได้ไหม?

    โดยหลักการกระจกตาโก่งมักเป็นข้อห้ามหรือข้อควรระวังสูง สำหรับการทำเลเซอร์บางประเภท เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงกระจกตาเสียรูปมากขึ้น ควรตรวจคัดกรองด้วย Topography หรือ Tomography และให้จักษุแพทย์ประเมินทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด

    Q5: ต้องตรวจอะไรถึงจะรู้ว่าเป็นกระจกตาโก่ง?

    การทำ Corneal Topography หรือ Tomography ร่วมกับการวัดความหนากระจกตาและตรวจตาโดยจักษุแพทย์ เป็นชุดตรวจสำคัญ การดูค่าสายตาอย่างเดียวมักไม่พอ

    Q6: กระจกตาโก่งถ่ายทอดทางพันธุกรรมไหม?

    มีความสัมพันธ์กับพันธุกรรมในบางครอบครัว หากมีญาติสายตรงเป็น แนะนำให้ตรวจคัดกรองเร็ว โดยเฉพาะในวัยรุ่น

    Q7: ใส่คอนแทคเลนส์แล้วโรคจะลุกลามเร็วขึ้นไหม?

    คอนแทคเลนส์ที่ฟิตติ้งเหมาะสม ไม่ได้ทำให้โรคลุกลามโดยตรง แต่ถ้าเลนส์ไม่พอดี ใส่นานเกินไป หรือดูแลไม่สะอาด อาจทำให้กระจกตาถลอก อักเสบและเกิดแผลเป็นได้ จึงควรติดตามตามนัด

    Q8: ถ้าคันตาจนเผลอขยี้ ทำอย่างไรดี?

    เริ่มจากรักษาต้นเหตุ เช่น ภูมิแพ้ตา ตาแห้ง อาจใช้การประคบเย็น หยอดน้ำตาเทียม และพบแพทย์เพื่อรับยาที่เหมาะสม แทนการขยี้ตา

    แชร์บทความ
    บทความล่าสุด
    ปรึกษาหรือนัดคิวเลสิคกับหมอปู
    จองคิวตรวจ