ภูมิแพ้ขึ้นตา คันตา น้ำตาไหล ทรมานมาก ควรรักษายังไง?

|
|
ภูมิแพ้ขึ้นตา คันตา น้ำตาไหล ทรมานมาก ควรรักษายังไง?
ภูมิแพ้ขึ้นตา คันตา น้ำตาไหล ทรมานมาก ควรรักษายังไง

อาการ “ภูมิแพ้ขึ้นตา” เป็นหนึ่งในปัญหาที่สร้างความรำคาญมากที่สุดในชีวิตประจำวัน เพราะทำให้คันตา จนต้องขยี้ตา น้ำตาไหล แสบตา ตาแดง หรือบางคนตาบวมจนทำงานใช้จอไม่ได้ทั้งวัน ยิ่งช่วงที่อากาศแห้ง มีฝุ่นเยอะ หรืออยู่ในห้องแอร์นาน ๆ อาการจะยิ่งกำเริบง่ายขึ้น

บทความนี้จะพาไปรู้ลึกว่า อาการภูมิแพ้ขึ้นตาเกิดจากอะไร อะไรเป็นตัวกระตุ้น และควรรักษายังไงให้ดีขึ้นเร็วที่สุด รวมถึงวิธีดูแลยาว ๆ เพื่อป้องกันไม่ให้อาการกำเริบซ้ำค่ะ

ภูมิแพ้ขึ้นตาคืออะไร?

ภูมิแพ้ขึ้นตา (Allergic Conjunctivitis) คือ ภาวะที่เยื่อบุตาขาวและเปลือกตาเกิดการอักเสบจากการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ เช่น ฝุ่นละออง ไรฝุ่น ขนสัตว์ เกสรดอกไม้ ควันต่าง ๆ หรือแม้แต่คอนแทคเลนส์บางประเภท

เมื่อร่างกายรับรู้ว่าสารเหล่านี้คือ “สิ่งแปลกปลอม” ระบบภูมิคุ้มกันจะหลังสารฮิสตามีนออกมา ผลลัพธ์คือ คันตา แดง น้ำตาไหล แสบตา และตาบวม

อาการของภูมิแพ้ขึ้นตาที่พบได้บ่อย

อาการของภูมิแพ้ขึ้นตาที่พบได้บ่อย

เพื่อให้รู้ทันว่าใช่ภูมิแพ้ตาหรือไม่ ลองเช็กอาการดังต่อไปนี้

อาการเด่น

    1. คันตาแบบหยุดไม่ได้ ยิ่งขยี้จะยิ่งคันและตาบวมมากขึ้น

    1. ตาแดงหรือตาแฉะ เพราะเส้นเลือดฝอยขยายตัว

    1. น้ำตาไหลมาก แม้จะไม่ได้รู้สึกเศร้าหรือมีสิ่งเข้าตา

    1. แสบตา หรือเคืองตาเหมือนมีฝุ่นลอยอยู่ในตา

    อาการร่วมอื่น ๆ

    1. หนังตาบวม

    1. มีขี้ตามากขึ้น โดยเฉพาะช่วงเช้า

    1. แพ้แสง (ตาสู้แสงไม่ได้)

    1. มองภาพเบลอชั่วคราวจากน้ำตาไหลมาก

    ถ้าอาการเป็นเรื้อรังนานเกิน 2 สัปดาห์ ควรพบจักษุแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แท้จริง

  • ภูมิแพ้ขึ้นตาเกิดจากอะไร?

    1) การแพ้อากาศและสิ่งกระตุ้นรอบตัว

    เช่น ฝุ่น PM2.5, ควัน, ละอองเกสร หรืออากาศแห้งในห้องแอร์ ล้วนทำให้เยื่อบุตาระคายเคืองและอักเสบง่ายขึ้น

    2) ไรฝุ่นบนเตียงและผ้าปูที่นอน

    เป็นตัวกระตุ้นอันดับต้น ๆ โดยเฉพาะคนที่มีโรคภูมิแพ้จมูกอยู่แล้ว

    3) คอนแทคเลนส์หรือสารกันบูดในน้ำยาล้างเลนส์

    บางคนอาจแพ้สารเคมีในน้ำยาหรือใส่เลนส์นานเกินไปจนตาอักเสบ

    4) เครื่องสำอางรอบดวงตา

    อายไลเนอร์ มาสคาร่า อายแชโดว์ที่มีส่วนผสมระคายเคืองอาจเป็นต้นเหตุได้

    5) ขนสัตว์ ละอองเกสร แมลง

    ผู้ที่แพ้หมา แมว หรือเกสรดอกไม้ จะมีอาการได้ง่ายเมื่อสัมผัส

    ภูมิแพ้ขึ้นตา รักษายังไงให้ดีขึ้นเร็ว?

    ด้านล่างนี้คือแนวทางรักษาที่ใช้จริงในโรงพยาบาล โดยปรับได้ตามอาการของแต่ละคน

    1) ประคบเย็นเพื่อลดคัน ลดบวม

    การประคบเย็น 10–15 นาที ช่วยให้เส้นเลือดฝอยหดตัว ลดการคันและบวมได้ดีมาก โดยเฉพาะในช่วงที่อาการกำเริบเฉียบพลัน

    2) เลี่ยงการขยี้ตาเด็ดขาด

    ยิ่งขยี้ยิ่งทำให้เยื่อบุตาอักเสบมากขึ้น และเสี่ยงเป็น “กระจกตาถลอก” ได้ แนะนำให้ใช้น้ำตาเทียมหยอดแทนการขยี้ค่ะ

    3) ใช้น้ำตาเทียมเพื่อลดการระคายเคือง

    เลือกแบบ Preservative-free (ไม่มีสารกันเสีย) โดยเฉพาะคนที่ต้องหยอดบ่อย เพราะช่วยลดโอกาสแพ้สารกันเสีย และช่วยล้างสารก่อภูมิแพ้ออกจากตา ทำให้ตาชุ่มชื้นขึ้น ลดอาการคันได้ดี

    4) ยาหยอดลดอาการภูมิแพ้ตา

    สำหรับคนที่อาการรบกวนชีวิต เช่น คันมาก แสบตามาก หรือเป็นซ้ำบ่อย จักษุแพทย์อาจพิจารณาให้ยา ดังนี้

  • ยาหยอดตากลุ่ม Antihistamine
  • ช่วยลดการหลังฮิสตามีน จึงลดคันและตาแดงเร็ว เห็นผลเร็วภายในไม่กี่นาที

  • ยาหยอดตากลุ่ม Mast Cell Stabilizer
  • ออกฤทธิ์ป้องกันอาการกำเริบ เหมาะสำหรับคนที่แพ้เรื้อรังหรือมีอาการซ้ำบ่อย

  • ยากลุ่มผสม (Antihistamine + Mast Cell)
  • ออกฤทธิ์ทั้งทันทีและยาวนาน ช่วยคุมอาการทั้งสองทาง

  • ยาหยอดสเตียรอยด์ (ใช้เฉพาะรายจำเป็น)
  • ใช้เฉพาะช่วงสั้น ๆ และต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์เท่านั้น เพราะถ้าใช้ผิดอาจทำให้ความดันตาสูงหรือกระจกตาบางได้

    อ่านเพิ่มเติม : แนะนำวิธีการหยอดตาที่ถูกต้อง

    5) กินยาแก้แพ้ร่วมด้วย (ถ้ามีจมูกอักเสบร่วม)

    ผู้ที่เป็น ภูมิแพ้จมูกร่วมกับภูมิแพ้ตา มักมีอาการหนักกว่าปกติ การทานยาแก้แพ้จึงช่วยลดอาการของตาได้เช่นกัน แต่ควรเลือกยาที่ไม่ง่วง เช่น cetirizine, loratadine, fexofenadine

    6) รักษาความสะอาดรอบดวงตา

    แนะนำให้เช็ดทำความสะอาดขนตาและเปลือกตาทุกวัน เพราะขี้ตาและฝุ่นสามารถสะสมจนกระตุ้นการอักเสบได้

    ต้องปรับพฤติกรรมอะไร เพื่อไม่ให้อาการกำเริบอีก?

    วิธีเลี่ยงสิ่งกระตุ้น (สำคัญที่สุด)

  • ซักผ้าปูที่นอนทุก 1–2 สัปดาห์
  • เพื่อลดไรฝุ่น ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นหลักของภูมิแพ้ขึ้นตาในคนไทยจำนวนมาก

  • หลีกเลี่ยงการสัมผัสขนสัตว์โดยตรง
  • โดยเฉพาะการกอด หอม หรือให้นอนด้วยกัน เพราะโปรตีนจากน้ำลายและขนสัตว์ทำให้เกิดอาการได้ง่าย

  • ลดการอยู่กลางแจ้งเวลามีลมแรงหรือฝุ่นเยอะ
  • เกสรดอกไม้และฝุ่นจะพัดเข้าตาได้ง่ายขึ้น

  • ปิดหน้าต่างในวันที่ PM2.5 สูง
  • หากจำเป็นต้องออกนอกบ้านให้สวมแว่นตาป้องกันด้วย

  • หลีกเลี่ยงการทาเครื่องสำอางรอบดวงตาที่อาจระคายเคือง
  • เช่น มาสคาร่าแบบกันน้ำที่ทำความสะอาดยาก อายไลเนอร์ที่มีส่วนผสมระคายเคือง

  • ไม่ใส่คอนแทคเลนส์เวลาตาแดงหรือคันตา
  • เพราะจะยิ่งทำให้ตาอักเสบหนักกว่าเดิม และเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ

    การเลี่ยงสิ่งกระตุ้นจะช่วยให้อาการลดลงอย่างชัดเจน และป้องกันการกำเริบซ้ำได้ดีที่สุดค่ะ

    ควรไปหาหมอเมื่อไหร่?

    ควรพบจักษุแพทย์ทันที หากมีอาการเหล่านี้:

  • ตาแดงมากจนลืมตาไม่ขึ้น
  • เจ็บตา หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรบาดในตา
  • ตามัว ไม่ชัดแบบไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่ชั่วโมง
  • อาการไม่ดีขึ้นภายใน 3–5 วันถึงแม้จะใช้ยาหยอดแล้ว
  • มีขี้ตาเยอะ สีเหลืองหรือเขียว (อาจติดเชื้อร่วมด้วย)
  • อาการเหล่านี้ต้องแยกจาก โรคตาแดงจากเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัส ซึ่งต้องใช้วิธีรักษาคนละแบบ

    สรุป ภูมิแพ้ขึ้นตาไม่อันตราย แต่ต้องรักษาให้ถูกวิธี

    ภูมิแพ้ขึ้นตาเป็นภาวะที่พบได้บ่อยมาก โดยเฉพาะในคนที่มีภูมิแพ้จมูกอยู่แล้ว ถึงแม้จะไม่ใช่โรครุนแรง แต่สร้างความรำคาญและกระทบชีวิตประจำวันได้แบบสุด ๆ

    การรักษาที่ได้ผลที่สุดคือ “เลี่ยงตัวกระตุ้น + ใช้น้ำตาเทียม + ยาหยอดลดภูมิแพ้”ทำควบคู่กันจะช่วยให้อาการดีขึ้นเร็วและไม่กำเริบบ่อยค่ะ

    ถ้าอาการรุนแรงหรือเรื้อรัง ควรพบจักษุแพทย์เพื่อรับการประเมินและเลือกยาที่เหมาะสม

      ดวงตาของคุณมีเพียงคู่เดียว ควรเลือกวิธีแก้ไขที่เหมาะสมและปลอดภัยที่สุด

    Prodpran LASIK โดยหมอปู คือหนึ่งในตัวเลือกที่คุณควรนัดตรวจอย่างยิ่ง เราพร้อมดูแลดวงตาของคุณ พร้อมเทคโนโลยีวิเคราะห์การมองเห็นอย่างละเอียด

    นัดตรวจดวงตากับจักษุแพทย์เฉพาะทาง พร้อมคำแนะนำเฉพาะบุคคล

    คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ “ภูมิแพ้ขึ้นตา”

    Q1 : ภูมิแพ้ขึ้นตาอันตรายไหม?

    ส่วนใหญ่ไม่อันตรายค่ะ แต่ถ้าคันมากจนขยี้ตาแรง ๆ อาจทำให้กระจกตาถลอก หรือเกิดการติดเชื้อแทรกซ้อนได้

    Q2 : ภูมิแพ้ขึ้นตาหายขาดไหม?

    ไม่หายขาดค่ะ แต่ควบคุมอาการได้ดีมากหากเลี่ยงตัวกระตุ้นและใช้ยาหยอดอย่างถูกต้อง

    Q3 : น้ำตาเทียมหยอดบ่อยได้ไหม?

    ได้ค่ะ โดยเฉพาะน้ำตาเทียมแบบไม่มีสารกันเสีย หยอดบ่อยได้ตามต้องการ

    Q4 : ใช้คอนแทคเลนส์ได้ไหมถ้าเป็นภูมิแพ้ขึ้นตา?

    ไม่ควรใส่ค่ะ เพราะจะยิ่งทำให้ตาอักเสบและคันมากขึ้น

    Q5 : ภูมิแพ้ขึ้นตาต้องกินยาไหม?

    ถ้ามีอาการจมูกอักเสบร่วมด้วย กินยาแก้แพ้จะช่วยลดคันตาได้ แต่ถ้าเป็นเฉพาะตา ส่วนใหญ่ใช้ยาหยอดก็เพียงพอ

    Q6 : ควรล้างตาด้วยน้ำเปล่าหรือไม่?

    ไม่จำเป็นค่ะ การหยอดน้ำตาเทียมเป็นวิธีที่ปลอดภัยกว่าและช่วยล้างสารก่อภูมิแพ้ได้ดีกว่า

    Q7 : ภูมิแพ้ขึ้นตาเป็นตอนตื่นนอนบ่อย ๆ แปลว่าอะไร?

    ส่วนใหญ่เกี่ยวกับไรฝุ่นในห้องนอน แนะนำให้ซักผ้าปูที่นอนบ่อยขึ้นและเลือกปลอกหมอนกันไรฝุ่น

    แชร์บทความ