จอประสาทตาเสื่อม สัญญาณเตือนแบบลึกที่ต้องรู้ เช็กก่อนสายเกินรักษา

อายุ 50 ปีขึ้นไป

ยิ่งอายุมากขึ้น เซลล์รับแสงจะเสื่อมตามธรรมชาติ โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุเกิน 60 ปี ความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน

สูบบุหรี่

สารพิษในบุหรี่ทำลายหลอดเลือดขนาดเล็กที่ไปเลี้ยงจอประสาทตา ทำให้เกิดการอักเสบและลดการไหลเวียนเลือด เพิ่มความเสี่ยง AMD มากกว่าคนทั่วไปหลายเท่า

โรคประจำตัว

เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคเหล่านี้ทำให้หลอดเลือดทั่วร่างกายรวมถึงดวงตาเสื่อมเร็วขึ้น ส่งผลให้มาคูลาเกิดความเสียหายได้ง่าย

ประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคจอประสาทตาเสื่อม

มีงานวิจัยพบว่าพันธุกรรมมีผลต่อการเกิดโรคอย่างมีนัยสำคัญ หากสมาชิกในครอบครัวเคยเป็น ควรตรวจตาเป็นประจำ

แสง UV และแสงสีฟ้าจากอุปกรณ์ดิจิทัล

แสง UV มีผลต่อการเสื่อมของเซลล์รับแสง ส่วนแสงสีฟ้า (Blue Light) จากอุปกรณ์จออิเล็กทรอนิกส์สัมพันธ์กับภาวะ oxidative stress ซึ่งอาจเร่งให้เซลล์มาคูลาเสื่อมเร็วขึ้น

อาหารไขมันสูง ผักผลไม้น้อย

อาหารที่ขาดสารต้านอนุมูลอิสระ เช่น ลูทีน และซีแซนธีน ทำให้มาคูลาเสื่อมง่ายขึ้นกว่าปกติ

ตรวจอย่างไรให้รู้ว่าเราเป็นจอประสาทตาเสื่อมหรือไม่

การวินิจฉัยที่ถูกต้องต้องทำโดยจักษุแพทย์ผ่านหลายขั้นตอน เช่น

ตรวจลานสายตาและความคมชัดของการมองเห็น

ใช้ “Amsler Grid” เพื่อตรวจเส้นคดเบี้ยว

ตรวจจอประสาทตาด้วยเครื่อง OCT เพื่อดูชั้นเนื้อเยื่ออย่างละเอียด

ตรวจเส้นเลือดด้วย Fluorescein angiography เพื่อระบุเส้นเลือดผิดปกติ

การตรวจด้วยเครื่อง OCT เป็นมาตรฐานสำคัญเพราะเห็นความผิดปกติของมาคูลาได้แม้เพียงเล็กน้อย ทำให้รักษาได้เร็วขึ้นค่ะ

จอประสาทตาเสื่อมรักษาอย่างไร

แนวทางรักษาแตกต่างตามชนิดของโรค

1) รักษาแบบแห้ง (Dry AMD)

ไม่มียาที่รักษาให้หายขาด เป้าหมายคือ “ชะลอความเสื่อม” โดยเน้น

การรับประทานวิตามินกลุ่ม AREDS2 (ลูทีน ซีแซนทีน วิตามินซี อี ซิงก์)

ควบคุมโรคประจำตัว

ดูแลสุขภาพตา งดสูบบุหรี่

ใช้แว่นกันแดดกัน UV ทุกครั้งเมื่อออกแดด

2) รักษาแบบเปียก (Wet AMD)

จำเป็นต้องรักษาอย่างรวดเร็วเพราะการเสื่อมเกิดขึ้นเร็วมาก วิธีหลักคือ

ฉีดยายับยั้งเส้นเลือดผิดปกติ (Anti-VEGF)

เลเซอร์รักษาเฉพาะจุด

Photodynamic therapy (PDT)